مرکز فنون آزمایشگاهی خاورمیانه

تفاوت CRM ،SRM ،ERM و MRM در مواد مرجع چیست؟

تفاوت CRM ،SRM ،ERM و MRM در مواد مرجع چیست؟
تفاوت CRM ،SRM ،ERM و MRM در مواد مرجع چیست؟

تفاوت CRM ،SRM ،ERM و MRM در مواد مرجع چیست؟

راهنمای کامل مواد مرجع در آزمایشگاه، کنترل کیفیت و مترولوژی
در حوزه کنترل کیفیت آزمایشگاهی، آزمون مهارت، کالیبراسیون و مترولوژی، اصطلاحاتی مانند CRM، SRM، ERM و MRM بسیار رایج هستند. با این حال بسیاری از کارشناسان آزمایشگاه، تولیدکنندگان مواد کنترل و حتی برخی متخصصان، تفاوت دقیق این مفاهیم را نمی‌دانند.

در این مقاله با مفهوم هر یک از این اصطلاحات آشنا می‌شویم و تفاوت آن‌ها را از نظر فنی، مترولوژیکی و کاربردی بررسی می‌کنیم.

برای خرید ماده مرجع (یا مواد مرجع) اینجا کلیک کنید

CRM چیست؟

CRM مخفف عبارت Certified Reference Material به معنی «ماده مرجع گواهی‌شده» است.

CRM ماده‌ای است که:
  • دارای مقدار مشخصه تعیین‌شده (Assigned Value) باشد،
  • مقدار آن با روش‌های معتبر اندازه‌گیری تعیین شده باشد،
  • دارای عدم قطعیت اندازه‌گیری (Measurement Uncertainty) باشد،
  • قابلیت ردیابی مترولوژیکی (Metrological Traceability) داشته باشد،
  • و همراه با گواهی رسمی (Certificate) ارائه شود.

این مواد معمولاً مطابق الزامات:
  • ISO 17034
  • ISO Guide 35
  • ISO Guide 30
تولید می‌شوند.

کاربرد CRM در آزمایشگاه
CRMها در موارد زیر استفاده می‌شوند:
  • کالیبراسیون تجهیزات
  • اعتبارسنجی روش‌های آزمایشگاهی
  • کنترل کیفیت داخلی
  • آزمون مهارت (PT)
  • برآورد عدم قطعیت اندازه‌گیری
  • ارزیابی صحت نتایج
SRM چیست؟
SRM مخفف Standard Reference Material است.
این اصطلاح، برند اختصاصی مواد مرجع تولیدشده توسط NIST آمریکا می‌باشد.

به بیان ساده:
هر SRM یک CRM است، اما هر CRM الزاماً SRM نیست.

مثال
SRM 909c Human Serum
امروزه بسیاری از شرکت‌های تولیدکننده CRM در جهان، مواد مرجع خود را به SRMهای NIST ردیابی می‌کنند.

ERM چیست؟
ERM مخفف European Reference Material است.
این نام تجاری برای مواد مرجع اروپایی استفاده می‌شود که تحت سیستم مرجع اتحادیه اروپا تولید می‌شوند.
این مواد معمولاً توسط مؤسساتی مانند:
  • JRC
  • BAM
  • LGC
  • IRMM
تولید یا تأیید می‌شوند.

MRM چیست؟

MRM مخفف Melabtec Reference Material است.
MRM برند اختصاصی مواد مرجع تولیدشده توسط MELABTEC می‌باشد و مشابه ساختار نام‌گذاری SRM و ERM طراحی شده است.

سطح اعتبار مترولوژیکی
تفاوت اصلی CRM ،SRM ،ERM و MRM
 
اصطلاح معنی نوع توضیحات
CRM Certified Reference Material طبقه‌بندی استاندارد دارای گواهی مقدار تخصیص یافته، عدم قطعیت و ردیابی مترولوژیکی
SRM Standard Reference Material برند CRM  تولید NIST آمریکا
ERM European Reference Material برند CRM  تولید اتحادیه اروپا
MRM Melabtec Reference Material برند CRM  تولید MELABTEC


بسیاری از افراد RM و CRM را یکسان تصور می‌کنند، اما تفاوت مهمی بین آن‌ها وجود دارد.
برای درک بهتر تفاوت بین Reference Material  یا ماده مرجع و certified reference Material  یا ماده مرجع گواهی شده به مقاله مواد مرجع چیست رجوع کنید.

جمع‌بندی
درک تفاوت بین CRM، SRM، ERM و MRM برای متخصصان آزمایشگاه، تولیدکنندگان مواد کنترل و فعالان حوزه متروژی اهمیت زیادی دارد.
به‌صورت خلاصه:
CRM یک طبقه‌بندی استاندارد بین‌المللی است،
SRM برند CRMهای NIST آمریکا است،
ERM برند مواد مرجع اروپایی است،
و MRM برند اختصاصی MELABTEC برای مواد مرجع می‌باشد.

سوالات متداول (FAQ)
آیا هر CRM یک SRM است؟
خیر. فقط CRMهای تولیدشده توسط NIST، SRM نامیده می‌شوند.

آیا MRM می‌تواند CRM باشد؟
بله، دارای تمام الزامات استانداردهای بین‌المللی می باشد.

مهم‌ترین استاندارد تولید CRM چیست؟
استاندارد ISO 17034.

آیا CRM برای آزمون مهارت ضروری است؟
در بسیاری از برنامه‌های PT و ارزیابی کیفیت، استفاده از CRM توصیه می‌شود.

تفاوت اصلی RM و CRM چیست؟
CRM دارای uncertainty و traceability  assighned value گواهی‌شده است، اما RM  از همگنی و پایداری لازم برخورد دار است.
نویسنده: سپهر یمینی
کلمات کلیدی:
ماده مرجع، مواد مرجع، ماده مرجع گواهی شده، CRM، RM، Certified reference material، reference material ، آزمون مهارت، proficiency testing، PT